Nasıl hesaplıyoruz?
altr. her sonucu açık formüller, yayımlanmış kaynaklar ve senin girdiğin değerlerle hesaplar. Hesaplama tarayıcında yapılır.
Tek sayı değil, aralık
Sağlık ve para sonuçları her zaman olası bir aralık (alt / orta / üst) ile gösterilir. Ekran süresi gibi kesin hesaplar istisnadır.
Yapmazsan yolu
“Yapmazsan” her zaman değişim olmayan sıfır çizgisidir. Suçlama ya da korkutma yok; yalnızca fark.
Kilo için güvenlik kuralı
3500 kcal kuralı kullanılmaz; basitleştirilmiş Hall modeli (Hall vd. 2011, NIH Body Weight Planner) ile plato gösterilir. Günlük enerji açığı 1.000 kcal'yi aşarsa ya da hedef BMI 18,5'in altına inerse sonuç yerine uyarı gösterilir.
Para
altr. ürün önermez. Getiri ve enflasyonu sen girersin; varsayılan fiyatlar yalnızca yer tutucudur.
“Sabahları hep yorgun uyanıyorum” → Her gün 1 saat erken yat
gece = ek dk ÷ 60 × gün ÷ 8
8 saatlik gece eşdeğeri. Yetişkinler için gecede 7 saat ve üzeri uyku önerilir (AASM/SRS 2015).
“Telefondan başımı kaldıramıyorum” → Günde 1 saat az ekran
saat = saat/gün × gün tam gün = saat ÷ 24 · uyanık gün = saat ÷ 16
Kesin hesap; aralık yok. Tam gün 24 saat, uyanık gün 16 saat.
“Sosyal medyada kayboluyorum” → Günde 2 saat az sosyal medya
saat = saat/gün × gün tam gün = saat ÷ 24 · uyanık gün = saat ÷ 16
Kesin hesap; aralık yok. Tam gün 24 saat, uyanık gün 16 saat.
“Bir işe odaklanamıyorum” → Günde 10 dk meditasyon
saat = dk ÷ 60 × gün
Kesin hesap. Meditasyonun etkisi sayıyla verilmez; kaygı, depresyon ve ağrıda orta düzey kanıt vardır (Goyal vd. 2014).
“Ay sonunu getiremiyorum” → Her ay küçük bir tutar biriktir
FV = P × ((1 + r)^n − 1) ÷ r, r = yıllık getiri ÷ 12 reel = FV ÷ (1 + enflasyon)^yıl
Aylık bileşik getiri. Bant: girdiğin getirinin 10 puan altı ve üstü. Getiri ve enflasyonu sen girdin; yatırım tavsiyesi değildir.
“Kahveye çok para gidiyor” → Kahveyi evde yap
tasarruf = (dışarıdaki fiyat − evde maliyet) × adet × gün
Varsayılan fiyatlar yer tutucudur; kendi fiyatını gir.
“Unuttuğum aboneliklere ödüyorum” → Kullanmadıklarını iptal et
tasarruf = aylık tutar × gün ÷ 30,4
Bir ay 30,4 gün sayılır.
“Sürekli dışarıdan söylüyorum” → Haftada 3 öğün evde ye
tasarruf = öğün × fark × gün ÷ 7
Varsayılan fiyatlar yer tutucudur; kendi farkını gir.
“Hiç hareket etmiyorum” → Günde 30 dk yürü
km = dk ÷ 60 × gün × hız kcal = MET × kg × saat kilo(t) ≈ K × (1 − e^(−t/τ)) // plato
Tempo 4–6 km/sa · 3,0–4,3 MET · 1 km ≈ 1.200–1.400 adım · kilo değişiminin yarısı ilk yılda (τ ≈ 526 gün), sonra plato. 3500 kcal kuralı kullanılmaz.
“Kilo veremiyorum” → Günde 30 dk yürü, şekerli içeceği bırak
ΔE = (MET − 1) × kg × saat/gün + kutu × 140 kilo(t) ≈ K × (1 − e^(−t/τ)), K = ΔE ÷ 22
Basitleştirilmiş Hall modeli; K için ±%30 bant. 330 ml kutu ≈ 140 kcal. 3500 kcal kuralı kullanılmaz; günlük açık 1.000 kcal'yi aşarsa sonuç gösterilmez.
“Masa başında çürüyorum” → Günde 10 kat merdiven
m = kat × kat yüksekliği × gün
Kat yüksekliği 3 m (aralık 2,7–3,3 m). Everest 8.849 m.
“Formum çok düştü” → Haftada 3 kez 30 dk koş
km = dk ÷ 60 × seans × gün ÷ 7 × hız kcal = MET × kg × saat
Koşu hızı 8–10 km/sa, MET 8–10 (2024 Compendium).
“Sigarayı bırakamıyorum” → Bugün bırak
tasarruf = adet ÷ 20 × paket fiyatı × gün
Sağlık etkileri WHO kilometre taşlarıyla gösterilir; risk yüzdesi hesaplanmaz. Paket 20 adet.
“Çok şekerli içecek içiyorum” → Günde 1 kutuyu bırak
şeker = kutu × 35 g × gün kcal = kutu × 140 × gün
330 ml kutu: 30–40 g şeker, 140 kcal. WHO serbest şekerin günlük enerjinin %10'undan az olmasını önerir.
“Kitap okumaya vakit bulamıyorum” → Günde 20 dk oku
kelime = dk × 238 × gün kitap = kelime ÷ 90.000
Okuma hızı dakikada 175–300 kelime (ortalama 238; Brysbaert 2019, İngilizce). Kitap 90.000 kelime. Türkçe okuma hızı için kaynak aranıyor.
“İngilizcem hep yarım kaldı” → Günde 30 dk çalış
gün = (hedef GLH − mevcut GLH) × çarpan ÷ (dk ÷ 60)
Cambridge rehberli öğrenme saatleri: A2 180–200, B1 350–400, B2 500–600, C1 700–800. Kendi kendine çalışma çarpanı 1,0–1,5.
“Spora gidemiyorum” → Haftada 3 kez 45 dk spor salonu
seans = seans/hafta × 52 × yıl kcal = (MET − 1) × kg × dk ÷ 60 × seans yağ eşdeğeri = kcal ÷ 7.700
Seans MET 3,5–6,0 (2024 Compendium). Yağ eşdeğeri yalnızca karşılaştırmadır, kilo kaybı tahmini değildir.
“Ev hep dağınık” → Her akşam 10 dk toparla
saat = dk ÷ 60 × gün
Hafta sonu etkisi nitel gösterilir; kaynaklı bir azalma oranı olmadığından sayı verilmez.
“Sevgilimle kaliteli vakit geçiremiyoruz” → Haftada 2 akşam telefonsuz 1 saat birlikte
adet = sıklık × gün ÷ 7 saat = adet × süre
Kesin sayım. İlişki etkileri nedensellik değil, yalnızca ilişki olarak bulunmuştur.
“Ailemi yeterince aramıyorum” → Haftada 1 aile araması
adet = sıklık × gün ÷ 7 saat = adet × süre
Kesin sayım. İlişki etkileri nedensellik değil, yalnızca ilişki olarak bulunmuştur.
“Sürekli erteliyorum” → Günde 1 odak bloğu (25 dk, telefon başka odada)
saat = dk ÷ 60 × gün
Kesin hesap; aralık yok.
“Yatakta telefonla uyuyamıyorum” → Yatakta telefon yok, şarj başka odada
saat = saat/gün × gün tam gün = saat ÷ 24 · uyanık gün = saat ÷ 16
Kesin hesap; aralık yok. Tam gün 24 saat, uyanık gün 16 saat.
“İnternetten gereksiz şeyler alıyorum” → Sepete atınca 48 saat bekle
tasarruf = aylık harcama × vazgeçme oranı × gün ÷ 30,4
Vazgeçme oranı senin tahminin; bant ±15 puan.
“Kredi kartı borcum bitmiyor” → Asgariden fazla, her ay +[X] TL öde
her ay: borç = borç × (1 + i) − ödeme fark = şu anki ödeme ile ek ödemeli bitiş ayı ve faiz
i = ekstrendeki aylık akdi faiz. Vergi ve ücretler dahil değil. Finansal danışmanlık değildir.